Giáo dụcLớp 4

Kể chuyện là gì? Thế nào là kể chuyện? Bài tập ví dụ minh họa về kể chuyện lớp 4

Kể chuyện là gì? Thế nào là kể chuyện? Khi kể chuyện cần chú ý điều gì? là những nội trong bài học Tiếng Việt lớp 4. Nếu các em chưa nắm vững kiến thức về bài học. Mời các em theo dõi bài học dưới đây do thầy cô trường THPT Sóc Trăng biên soạn nhé.

Kể chuyện là gì? Thế nào là kể chuyện?
Kể chuyện là gì? Thế nào là kể chuyện?

Kể chuyện là gì? Thế nào là kể chuyện?

Kể chuyện là kể lại một chuỗi sự việc có đầu có cuối, liên quan đến một hay một số nhân vật. Mỗi câu chuyện cần nói lên được một điều có ý nghĩa.

Khi kể chuyện cần chú ý điều gì?

Khi kể lại câu chuyện, các em cần chú ý các điều sau:

+ Nội dung câu chuyện phải có ý nghĩa nhất định. Để xác định được ý nghĩa của câu chuyện, cần tự giải đáp các câu hỏi: Những điều ta sắp kể nhằm chứng minh hoặc khẳng định điều gì? Nó gợi cho người đọc những suy nghĩ và tình cảm như thế nào?

+ Nắm được cốt chuyện và những chi tiết chính. Cốt chuyện ấy có thể lấy nguyên từ thực tế, cũng có thể tự nghĩ ra (những cái tự nghĩ ra phải có sự hợp lí “y như thật”). Cốt chuyện chính là sự nối tiếp nhau của một chuỗi các chi tiết lớn, sau đó sẽ được bổ sung các chi tiết nhỏ hơn (tình tiết) để câu chuyện thêm sinh động.

+ Xây dựng được một dàn bài linh hoạt và hợp lí, nhằm dẫn dắt câu chuyện phát triển theo chiều hướng hấp dẫn, lôi cuốn. Muốn vậy phải biết xây dựng nhân vật, chọn lọc các chi tiết có ý nghĩa nhất, sắp xếp các sự việc một cách tự nhiên…

+ Tìm một giọng kể phù hợp với nội dung câu chuyện. (Ngôn ngữ dân gian nếu câu chuyện có tính khôi hài, ngôn ngữ trữ tình đằm thắm nếu câu chuyện cảm động,…). Giọng kể góp phần tạo nên cái duyên cho bài viết.

Cách trình bày bài văn kể chuyện hay nhất

Để trình bày bài văn kết chuyện hay và sinh động, các em nên trình bày theo các dàn ý sau:

a. Mở bài:

Giới thiệu hoàn cảnh và nhân vật (chuyện xảy ra ở đâu? Bao giờ? Có những nhân vật nào?…).

b. Thân bài:

Kể lại toàn bộ diễn biến của câu chuyện theo cốt chuyện đã thấy hoặc đã nghe hoặc do mình tưởng tượng ra.

(Cần chọn từ, đặt câu, chọn chi tiết,…và có thể sử dụng cả văn đối thoại để làm câu chuyện thêm phần sinh động).

c. Kết bài:

Nêu phần kết của câu chuyện (Câu chuyện kết thúc ra sao? Có chiều hướng tốt hay xấu? gợi cho em cảm giác gì? Bài học rút ra từ câu chuyện là gì?)

Văn kể chuyện là bài viết nhằm tái hiện lại sự việc xảy ra trong truyện kể để người đọc biết nội dung câu chuyện được đề cập đến của truyện kể. Nghĩa là: kể lại truyện bằng lời văn của người kể.

Phương pháp làm bài bài văn kể chuyện

Bước 1:

Đọc (tái hiện) lại nội dung câu chuyện cần kể. Chú ý nhớ kĩ những sự việc chính, những chi tiết quan trọng để có thể kể lại đúng và đủ theo thứ tự nội dung cốt chuyện.

(Cốt chuyện là một chuỗi sự việc làm nòng cốt cho diễn biến của chuyện. Cốt chuyện thường có 3 phần: Mở đầu, diễn biến, kết thúc).

Bước 2: Tóm tắt nội dung chuyện theo ý lớn của từng đoạn (trong 5-7 câu).

Bước 3: Ghi vào vở nháp dàn ý vắn tắt của chuyện (các nhân vật chính, các tình tiết chính trong phần mở đầu, diễn biến và kết thúc câu chuyện).

Bước 4: Dựa vào dàn ý vắn tắt, dùng lời văn của mình kể lại từ đầu đến cuối câu chuyện một cách rõ ràng, rành mạch và đầy đủ.

Phương pháp làm bài bài văn kể chuyện
Phương pháp làm bài bài văn kể chuyện

Dàn bài chi tiết bài văn kể chuyện

Mở bài:

Giới thiệu hoàn cảnh và nhân vật (chuyện xảy ra ở đâu? Bao giờ? Có những nhân vật nào?).

Thân bài:

Kể lại toàn bộ diễn biến của câu chuyện theo cốt chuyện đã thấy hoặc đã nghe hoặc do mình tưởng tượng ra.

(Cần chọn từ, đặt câu, chọn chi tiết,và có thể sử dụng cả văn đối thoại để làm câu chuyện thêm phần sinh động).

Kết bài:

Nêu phần kết của câu chuyện (Câu chuyện kết thúc ra sao? Có chiều hướng tốt hay xấu? gợi cho em cảm giác gì? Bài học rút ra từ câu chuyện là gì?)

Câu chuyện hay Câu truyện, từ nào mới đúng chính tả?

Ý nghĩa của từ chuyện

Chuyện là danh từ. Đây là từ chỉ sự việc nào đó được nhắc, kể lại, được nói đến. Chẳng hạn như chuyện lạ có thật, kể chuyện cổ tích, không nhắc lại chuyện cũ.

Chuyện còn hiểu là nói chung, công việc, việc. Ví dụ như lo chuyện học hành, chuyện chồng con.

Hay hiểu là việc rắc rối nào đó. Ví dụ như gây chuyện, xảy ra chuyện, có chuyện gì đó nên mới về muộn.

Bên cạnh đó, từ chuyện còn có nghĩa là đương nhiên, không có gì phải nói. Ví dụ như chuyện, nó vẫn giàu mà. Chuyện còn là động từ, chỉ nói chuyện, trò chuyện.

Ý nghĩa của từ truyện

Truyện cũng là danh từ, nhưng chỉ tác phẩm văn học miêu tả tính cách nhân vật, diễn biến sự kiện thông qua lời kể của nhà văn. Ví dụ như truyện trinh thám, sáng tác truyện, truyện ngụ ngôn, truyện cổ tích, truyện Sự tích hồ Gươm..

Vậy Câu Chuyện hay Câu Truyện mới đúng chính tả?

Câu trả lời: Câu chuyện là viết đúng chính tả. Còn câu truyện là sai.

Nguyên nhân mà mọi người thường viết sai câu chuyện thành câu truyện là do không phân biệt hoặc phát âm chưa chuẩn được từ tr và ch. Hơn nữa nhiều người nghĩ chuyện và truyện có nghĩa giống nhau.

Câu chuyện chỉ câu chuyện nào đó được kể lại. Tương tự với câu chuyện và câu truyện thì có rất nhiều từ bắt gặp với từ truyện, chuyện khiến nhiều người băn khoăn. Nếu bạn phân biệt được chuyện và truyện thì việc sử dụng 2 từ này đúng chính tả sẽ dễ dàng hơn rất nhiều.

  • Kể chuyện hay kể truyện? Câu trả lời là kể chuyện.
  • Quyển truyện hay quyển chuyện? Câu trả lời đúng là Quyển truyện.
  • Nói chuyện hay nói truyện? Câu trả lời đúng là Nói chuyện.
  • Câu chuyện cười hay câu truyện cười? Câu trả lời là câu truyện cười.
  • Mẩu chuyện hay mẩu truyện? Câu trả lời là Mẩu truyện.
  • Chuyện ngắn hay truyện ngắn? Câu trả lời là Truyện ngắn.

Bài tập vận dụng về kể chuyện lớp 4

Câu 1. Kể lại câu chuyện Sự tích hồ Ba Bể và cho biết :

a) Câu chuyện có những nhân vật nào?

b) Các sự việc xảy ra và kết quả của các sự việc ấy.

c) Ý nghĩa của câu chuyện.

Trả lời:

a) Tên các nhân vật: bà lão ăn xin, mẹ con bà góa, Bà con dự lễ hội (nhân vật phụ).

b) Các sự việc xảy ra và kết quả:

– Sự việc 1: Trong ngày hội cúng Phật, bà lão đi xin ăn nhưng chẳng ai cho.

– Sự việc 2: Hai mẹ con bà góa thương tình cho bà lão ăn và ngủ lại trong nhà.

– Sự việc 3: Về khuya, bà lão hiện hình một con giao long lớn.

– Sự việc 4: Sáng sớm, bà lão cho hai mẹ con bà góa tốt bụng gói tro và hai mảnh vỏ trấu, rồi ra đi.

– Sự việc 5: Trong đêm lễ hội, dòng nước phun lên tất cả đều chìm nghỉm

– Sự việc 6: Nước lụt lên cao, mẹ con bà góa thoát nạn, chèo thuyền cứu người.

c) Ý nghĩa

– Ca ngợi những tấm lòng nhân ái, sẵn lòng cứu giúp người hoạn nạn, khó khăn.

– Khẳng định: Lòng nhân ái nhất định sẽ được đền đáp xứng đáng.

– Giải thích nguồn gốc, sự hình thành hồ Ba Bể.

Câu 2. Bài văn sau có phải là bài văn kể chuyện không? Vì sao?

Hồ Ba Bể nằm giữa bốn bề vách đá, trên độ cao 1200 mét so với mực nước biển. Chiều dài của hồ bằng một buổi chèo thuyền độc mộc. Hai bên hồ là những ngọn núi cao chia hồ thành ba phần liền nhau: Bể Lầm, Bể Lèng, Bể Lù.

Mỗi hòn đá, gốc cây, mỗi loài thú, loài chim, cho đến từng loài thủy tộc nơi đây đều gắn với một sự tích li kì, sắc nước, hương trời ở đây cũng mang màu sắc huyền thoại. Các cô gái ngồi bên khung cửi dệt thổ cẩm soi bóng xuống hồ. Người Việt Bắc nói rằng: “Ai chưa biết hát bao giờ đến Ba Bể sẽ biết hát. Ai chưa biết làm thơ đến Ba Bể sẽ làm được thơ.” Ai chưa tin điều đó xin hãy đến Ba Bể một lần.

Theo Dương Thuấn

– Thuyền độc mộc: thuyền dài và hẹp. làm bằng một cây gỗ to khoét trũng.

– Thủy tộc: các loài vật sống dưới nước.

– Huyền thoại: câu chuyện lạ kì, hoàn toàn do tưởng tượng.

– Thổ cẩm: vải dệt bằng sợi nhiều màu sặc sỡ, tạo thành những hình đa dạng.

Trả lời: 

Bài văn Hổ Ba Bể không phải là bài văn kể chuyện mà chỉ là bài văn giới thiệu về hồ Ba Bể vì:

– Bài văn không có nhân vật

– Bài văn không có sự kiện nào xảy ra.

– Bài văn giới thiệu về độ cao, vị trí, chiều dài, địa hình, cảnh đẹp của hồ Ba Bể

Chú ý: Bài “Sự tích hồ Ba Bể” có nhân vật, có cốt truyện, có ý nghĩa câu chuyện ⇒ Là văn kể chuyện.

Câu 4. Trên đường đi học về, em gặp một phụ nữ vừa bế con vừa mang nhiều đồ đạc. Em đã giúp cô ấy xách đồ đi một quãng đường. Hãy kể lại câu chuyện đó.

Gợi ý:

– Nhân vật xuất hiện: em, người phụ nữ, con của người phụ nữ ấy.

– Tình huống: em gặp một người phụ nữ vừa bế con vừa mang nhiều đồ đạc. Em giúp cô ấy xách đồ đi một quãng đường.

Trả lời:

Tan học, tôi vội vã về nhà phụ giúp mẹ chuẩn bị bữa cơm trưa như lời mẹ dặn lúc sáng. Vừa mới ra khỏi cổng trường được một đoạn, tôi gặp một người phụ nữ trạc tuổi mẹ tôi, tay xách nách mang lại còn ẵm trên tay một em bé chưa đầy tuổi đang bước đi chậm chạp khó nhọc giữa cái nắng hè như đổ lửa. Thỉnh thoảng người phụ nữ ấy phải đặt hành lí lỉnh kỉnh xuống đường, thay đổi vị trí bồng bế em bé từ tay này sang tay kia, trông có vẻ mệt mỏi, khó nhọc lắm. Thấy thế, tôi bước nhanh đến bên cạnh lễ phép hỏi:

– Cô đi đâu ạ? Để cháu giúp cô một tay nhé!

– Cô chào cháu! Nếu được cháu giúp thì thật quý hóa. Cô đi về cái xóm có cây đa cổ thụ trước mặt đấy. Cháu giúp cô một quãng thì còn gì bằng!

Tội vội nó ngay:

– Cháu cũng đi về xóm ấy đấy. Cô đưa hành lí cho cháu.

Thế rồi, cô ấy đưa hành lí cho tôi. Qua chuyện trò tôi mới biết, cô là dâu của xóm tôi, công tác ở Thành phố Hồ Chí Minh. Được tin mẹ chồng ốm nặng, chú ấy công tác ở dầu khí Vũng Tàu chưa kịp về nên một mình cô bế em bé theo chuyến xe tốc hành về thăm bà. Hai cô cháu vừa đi vừa nói chuyện vui vẻ, chả mấy chốc đã đến nhà cô. Tôi trao lại hành lí cho cô, rồi chạy một mạch về nhà chuẩn bị bữa cơm trưa. Vừa chạy, tôi vừa nghe tiếng cô nói vọng đằng sau:

– Cảm ơn cháu nhé! Chiều qua nhà cô chơi.

Câu 5. Câu chuyện em vừa kể có những nhân vật nào? Nêu ý nghĩa của câu chuyện?

Trả lời:

Câu chuyện có hai nhân vật:

a) Nhân vật tôi.

b) Nhân vật người phụ nữ.

Ý nghĩa của câu chuyện: Qua câu chuyện kể trên, ta thấy hành động giúp đỡ người già, phụ nữ, trẻ em của nhân vật “tôi” trong truyện thật đẹp. Thể hiện tình cảm yêu thương gắn bó giữa con người với con người. Bạn nhỏ trong truyện đã nêu một tấm gương sáng cho tuổi trẻ chúng em noi theo.

**************

Hy vọng thông qua bài học hôm nay các em đã biết Kể chuyện là gì? Thế nào là kể chuyện? Khi kể chuyện cần chú ý điều gì? và cách trình bày bài văn kể chuyện hay nhất. Thầy cô chúc các em học bài thật kỹ và luôn đạt điểm cao trong các bài kiểm tra, bài thi trên lớp nhé.

Đăng bởi: THPT Sóc Trăng

Chuyên mục: Giáo Dục

Bạn đang xem: Kể chuyện là gì? Thế nào là kể chuyện? Bài tập ví dụ minh họa về kể chuyện lớp 4

Bản quyền bài viết thuộc trường THPT thành Phố Sóc Trăng. Mọi hành vi sao chép đều là gian lận!
Nguồn chia sẻ: Trường THPT Sóc Trăng (thptsoctrang.edu.vn)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button